“ദാസേട്ടാ… നിങ്ങളുടെ ഈ കണ്ണ് തുറക്കൂ, ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ മകൾ ആദ്യമായി ഒരു വേദയിൽ പാടുകയാണ്…”
കോഴിക്കോട്ടെ ചെറിയൊരു തയ്യൽക്കടയുടെ വരാന്തയിലിരുന്ന്, തളർന്നുപോയ തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ വിറയ്ക്കുന്ന കൈകൾ പിടിച്ച് പാർവ്വതി അത് പറയുമ്പോൾ, അവരുടെ കണ്ണീർ തുള്ളികൾ ദാസന്റെ കയ്യിൽ വീണ് തണുത്തുറഞ്ഞു.
പത്തു വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപാണ് കേശവദാസ് എന്ന സംഗീത അധ്യാപകന്റെ ജീവിതം ഒരു വിധിപോലെ ഇരുണ്ടുപോയത്. അതുവരെ ആ ഗ്രാമത്തിലെ ഏത് പ്രോഗ്രാമിനും കേശവദാസിന്റെ പാട്ടുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഒരു രാത്രിയിലുണ്ടായ കടുത്ത സ്ട്രോക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലതുവശം തളർത്തി, ശബ്ദവും കവർന്നു. സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ, കസേരയിൽ അമർന്നുപോയ ദാസേട്ടനെ പിന്നെ താങ്ങിനിർത്തിയത് ഭാര്യ പാർവ്വതിയുടെ ഒറ്റമുറി തയ്യൽക്കടയിലെ വരുമാനമായിരുന്നു.
പക്ഷേ, ആ കുടുംബത്തിന്റെ ഏക പ്രതീക്ഷ അവരുടെ മകൾ മീര ആയിരുന്നു.
അച്ഛന് സംസാരിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, മീര പാടുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു പ്രത്യേക തിളക്കം വരുമായിരുന്നു.
കൊച്ചിലെ തൊട്ടേ അച്ഛന്റെ വിരലുകളിൽ പിടിച്ച് ശ്രുതി പിടിക്കാൻ പഠിച്ചവളാണ് മീര. അച്ഛന് അസുഖം വന്നതോടെ സംഗീതപഠനം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സാമ്പത്തികമായി കഴിയില്ലെന്ന് വന്നപ്പോൾ, അവൾ സ്വന്തമായി പഴയ കാസറ്റുകൾ കേട്ട് പാട്ടു പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പാർവ്വതി രാത്രി വൈകിയും തയ്യൽ മെഷീന് മുന്നിലിരുന്ന് വസ്ത്രങ്ങൾ തുന്നുമ്പോൾ, മീര അച്ഛന്റെ അരികിലിരുന്ന് പതുക്കെ പാടും:
“താമരക്കണ്ണാ പനിമതിമുഖാ…
കേശവദാസ് ഇടതുകൈ ഉയർത്തി മകളുടെ തലയിൽ തഴുകും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണിൽനിന്ന് ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന കണ്ണീർ, “നീ പാടണം മോളേ…” എന്ന് നിശബ്ദമായി പറയുന്നതുപോലെ പാർവ്വതിക്ക് തോന്നുമായിരുന്നു.
അച്ഛന് അസുഖം വന്നതോടെ ആ കുഞ്ഞുജീവിതത്തിലെ സന്തോഷങ്ങളെല്ലാം ഒറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് ഇല്ലാതായി. അന്ന് എട്ടാം ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുകയായിരുന്ന മീരയുടെ സ്കൂൾ ഫീസ് അടക്കാൻ പോലും പണമില്ലാതെ പാർവ്വതി ബുദ്ധിമുട്ടി.
ഒരിക്കൽ സ്കൂളിലെ വാർഷികാഘോഷത്തിന് പാടാൻ പേര് കൊടുത്ത മീരയെ, പുതിയ ഉടുപ്പില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ചില സഹപാഠികൾ കളിയാക്കി. കരഞ്ഞുകൊണ്ട് വീട്ടിലെത്തിയ മീരയെ കണ്ട് ദാസേട്ടന്റെ നെഞ്ച് പിടഞ്ഞു. അന്ന് സംസാരിക്കാൻ വയ്യാത്ത അച്ഛൻ തന്റെ പഴയ ഒരു പട്ടുതുണി തുന്നൽ മെഷീന് അരികിലേക്ക് നീക്കിവെച്ചു. പാർവ്വതി രാത്രി മുഴുവൻ ഉറക്കമിളച്ച് ആ തുണി കൊണ്ട് മീരയ്ക്ക് ഒരു മനോഹരമായ പാവാട തുന്നിക്കൊടുത്തു.
പിറ്റേന്ന് സ്കൂൾ വേദിയിൽ ആ ഉടുപ്പണിഞ്ഞ് മീര പാടിയപ്പോൾ ഒന്നാം സ്ഥാനം അവൾക്കായിരുന്നു. അന്ന് കിട്ടിയ ചെറിയൊരു ഷീൽഡുമായി ഓടിയെത്തി അവൾ അച്ഛന്റെ മടിയിൽ വെച്ചുകൊടുത്തു. അന്ന് ദാസേട്ടൻ കരഞ്ഞ കണ്ണീരാണ് മീരയുടെ ജീവിതത്തിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ പുരസ്കാരം.
കാലം കടന്നുപോയി. പാർവ്വതിയുടെ തയ്യൽക്കടയിലെ വരുമാനം കൊണ്ട് മാത്രം കുടുംബച്ചെലവും ദാസേട്ടന്റെ മരുന്നും മീരയുടെ പഠനവും കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയാതെയായി.
ഗ്രാമത്തിലെ പലിശക്കാരനായ ‘മാർത്താണ്ഡൻ’ ആളൊരു ദയയില്ലാത്തവനായിരുന്നു. അച്ഛന്റെ അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയക്കായി പാർവ്വതി അവരിൽ നിന്ന് അമ്പതിനായിരം രൂപ കടം വാങ്ങിയിരുന്നു.
ഒരു വൈകുന്നേരം, കടം തിരികെ ചോദിച്ച് മാർത്താണ്ഡനും ആളുകളും തയ്യൽക്കടയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി.
“എടി പാർവ്വതീ! പലിശ തരാനായിട്ട് മാസ മൂന്നായി. ഇന്നും പണം തന്നില്ലെങ്കിൽ ഈ തയ്യൽ മെഷീൻ ഞാൻ എടുത്തുകൊണ്ടുപോകും!” മാർത്താണ്ഡൻ അലറി.
“മാർത്താണ്ഡേട്ടാ… ഒരല്പം സമയം കൂടി തരണം. അടുത്ത ആഴ്ച തയ്യൽക്കൂലി കിട്ടും,” പാർവ്വതി കൈകൂപ്പി അപേക്ഷിച്ചു.
അതിനിടയിൽ, ഉമ്മറത്ത് കസേരയിലിരിക്കുകയായിരുന്ന ദാസേട്ടൻ തളർന്ന ശരീരത്തോടെ എഴുന്നേൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ബാലൻസ് തെറ്റി അദ്ദേഹം നിലത്തേക്ക് വീണു.
മാർത്താണ്ഡൻ അദ്ദേഹത്തെ നോക്കി പരിഹസിച്ചു: “പോയി ചത്തൂടെടോ തനിക്ക്? പെണ്ണിന്റെയും മകളുടെയും അധ്വാനം തിന്ന് ജീവിക്കാൻ നാണമില്ലേ?”
ആ വാക്കുകൾ ആ പതിനാറുകാരി മീരയുടെ ഹൃദയത്തിൽ തറച്ചുകയറി. അവൾ മാർത്താണ്ഡന്റെ മുന്നിലേക്ക് കയറിനിന്നു.
“എന്റെ അച്ഛനെ പറയാൻ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു അവകാശവുമില്ല! അടുത്ത മാസം പതിനഞ്ചാം തീയതിക്കുള്ളിൽ നിങ്ങളുടെ പണം പലിശ സഹിതം ഞാൻ തരും. അതിന് കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ എന്റെ ജീവൻ വേണമെങ്കിലും എടുത്തോ!”
മീരയുടെ ആ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന് മുന്നിൽ മാർത്താണ്ഡൻ താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയെങ്കിലും, ആ പണം എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കുമെന്നറിയാതെ അവർ വിഷമിച്ചു.
പണം കണ്ടെത്താനായി മീര പഠനത്തോടൊപ്പം നാട്ടിലെ ചെറിയ കല്യാണങ്ങൾക്കും അമ്പലങ്ങളിലെ ഗാനമേളകൾക്കും പാടാൻ പോയി. പലപ്പോഴും അർദ്ധരാത്രി വരെ പാടി കിട്ടുന്ന ഇരുനൂറും മുന്നൂറും രൂപ അവൾ മാറ്റിവെച്ചു.
ചില ദിവസങ്ങളിൽ വീട്ടിൽ ഒരു നേരം മാത്രമാണ് അടുപ്പ് പുകഞ്ഞത്. അരി വാങ്ങാൻ പണമില്ലാത്തപ്പോൾ കഞ്ഞി വെള്ളത്തിൽ ഉപ്പിട്ട് കുടിച്ച് അവൾ പഠിച്ചു. പക്ഷേ, അച്ഛന് കൊടുക്കേണ്ട മരുന്നിന്റെ കാര്യത്തിൽ അവൾ ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയും ചെയ്തില്ല.
പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ, രാപ്പകലില്ലാതെ അധ്വാനിച്ച് കൃത്യസമയത്ത് അവൾ മാർത്താണ്ഡന്റെ കടം വീട്ടി. അന്നാണ് ആ പെൺകുട്ടി ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി ജയിക്കാൻ പഠിച്ചത്.
മീരയ്ക്ക് ഇരുപത് വയസ്സായപ്പോൾ, സംസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള ഒരു പ്രമുഖ റിയാലിറ്റി ഷോയുടെ ഓഡിഷൻ കോഴിക്കോട്ട് വെച്ച് നടന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ അധ്യാപകനായ രാമകൃഷ്ണൻ മാഷാണ് അവളോട് അതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പറഞ്ഞത്.
“പാർവ്വതീ… മീരയുടെ പാട്ട് വെറുതെ ഈ തയ്യൽക്കടയുടെ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒടുങ്ങിപ്പോകാനുള്ളതല്ല. അവളെ മത്സരത്തിന് അയക്കണം.”
പക്ഷേ, ബാംഗ്ലൂരിൽ നടക്കുന്ന അടുത്ത റൗണ്ടിലേക്ക് പോകാനും, അവിടെ നിൽക്കാനുമുള്ള പണം അവരുടെ കയ്യിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
“അമ്മേ… വേണ്ട,” മീര സങ്കടത്തോടെ പറഞ്ഞു. “അച്ഛന്റെ മരുന്നിനു തന്നെ പണം തികയുന്നില്ല. പിന്നെങ്ങനെയാ ഞാൻ ബാംഗ്ലൂരിൽ പോകുന്നത്? എനിക്ക് അച്ഛനാണ് പ്രധാനം.”
അന്ന് രാത്രി, ദാസേട്ടൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല. അദ്ദേഹം തളർന്ന കൈകൊണ്ട് മേശപ്പുറത്ത് തട്ടി ശബ്ദമുണ്ടാക്കി. കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന ചെറിയൊരു കടലാസിൽ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് വലിഞ്ഞു മുറിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങളിൽ എഴുതി:
“നീ പോകണം… എന്റെ ആഗ്രഹം അതൊന്നു മാത്രമാണ്.”
പാർവ്വതി തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന അവസാനത്തെ ആശ്രയമായ താലി മാല പണയം വെച്ചു. ആ പണം കൊണ്ട് അവർ മീരയെ ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക് അയച്ചു.
മത്സരത്തിന്റെ ഓരോ റൗണ്ടിലും മീര തന്റെ മധുരശബ്ദം കൊണ്ട് വിധികർത്താക്കളെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ, ഫൈനലിലേക്ക് കടക്കാൻ ദിവസങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിനിൽക്കെ, ഒരു വലിയ ദുരന്തം വീണ്ടും ആ കുടുംബത്തെ തേടിയെത്തി.
കടുത്ത മഴയുള്ള ഒരു രാത്രിയിൽ ദാസേട്ടന് ശ്വാസതടസ്സം അനുഭവപ്പെടുകയും ആശുപത്രിയിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ഐ.സി.യുവിൽ കിടക്കുന്ന അച്ഛനെ ഓർത്ത് ബാംഗ്ലൂരിൽ മീര തകർന്നുപോയി.
ഫൈനൽ മത്സരത്തിന് തലേന്ന് രാത്രി അവൾ അമ്മയെ വിളിച്ചു:
“അമ്മേ… ഞാൻ നാളത്തെ മത്സരം വേണ്ടെന്നു വെച്ച് ഇങ്ങോട്ട് വരുവാണ്. എനിക്ക് പാടാൻ പറ്റുന്നില്ല. അച്ഛൻ അവിടെ കിടക്കുമ്പോൾ ഞാൻ എങ്ങനെയാ അമ്മേ പാടുന്നത്?”
ആശുപത്രി വരാന്തയിൽ തളർന്നു വീണ പാർവ്വതി, ശബ്ദമടക്കി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു:
“മോളേ… നീ ഇവിടെ വന്നാൽ നിന്റെ അച്ഛൻ പിന്നെ കണ്ണ് തുറക്കില്ല. നിന്റെ ശബ്ദം ലോകം കേൾക്കണം എന്നതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏക സ്വപ്നം. നീ തോറ്റുകൊടുക്കരുത്. പാടണം… അച്ഛന് വേണ്ടിയും, നമുക്ക് വേണ്ടിയും!”
ഫൈനൽ വേദി. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ഓഡിറ്റോറിയം. ടെലിവിഷന് മുന്നിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രേക്ഷകർ.
ആശുപത്രി മുറിയിൽ, ഐ.സി.യുവിലെ ചെറിയ ടിവി സ്ക്രീനിലേക്ക് ഡോക്ടർമാർ ദാസേട്ടന്റെ കട്ടിൽ തിരിച്ചു വെച്ചു കൊടുത്തു. ഓക്സിജൻ മാസ്കിനുള്ളിലൂടെ അദ്ദേഹം വിറയ്ക്കുന്ന കണ്ണുകളോടെ തന്റെ മകളെ നോക്കി.
വേദിയിൽ ലൈറ്റുകൾ തെളിഞ്ഞു. മീര മൈക്കിന് മുന്നിൽ വന്നുനിന്നു. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണീർ തങ്ങിനിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വിധികർത്താക്കൾ അവളോട് പാടാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അവൾ കണ്ണ് അടച്ചു. മനസ്സിൽ അച്ഛന്റെ ആ വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളും, തനിക്കായി ജീവിതം മാറ്റിവെച്ച അമ്മയുടെ മുഖവും മാത്രം ഓർത്തു.
അവൾ പാടാൻ തുടങ്ങി. സാമ്പ്രദായികമായ രീതി വിട്ട്, അച്ഛൻ ചെറുപ്പത്തിൽ തനിക്ക് പഠിപ്പിച്ചു തന്ന സ്വന്തം ഈണത്തിലുള്ള ഒരു പ്രാർത്ഥനാ ഗാനമായിരുന്നു അത്.
“അച്ഛന്റെ കൈവിരൽ തുമ്പിൽ പിടിച്ചു ഞാൻ…
സ്വപ്നങ്ങൾ കണ്ടൊരു കാലം…
പാട്ടിന്റെ ലോകത്ത് എന്നെ നടത്തിയ…
എന്റെ ദൈവമേ…”
അവളുടെ ശബ്ദം ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ അലയടിച്ചപ്പോൾ പ്രേക്ഷകർ നിശബ്ദരായി. വിധികർത്താക്കളുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. അത് വെറുമൊരു പാട്ടായിരുന്നില്ല, ഒരു മകൾ തന്റെ തളർന്നുപോയ അച്ഛന് നൽകിയ പ്രണാമമായിരുന്നു.
പാട്ട് അവസാനിച്ചപ്പോൾ ഓഡിറ്റോറിയം മുഴുവൻ എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് കൈയടിച്ചു.
ആശുപത്രി മുറിയിൽ, ടിവിയിൽ മകൾ പാടി നിർത്തുന്നത് കണ്ട ദാസേട്ടന്റെ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് നിയന്ത്രണമില്ലാതെ കണ്ണീർ ഒഴുകി.
പെട്ടെന്ന്, മെഷീനുകളിലെ ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ നിരക്ക് ഉയർന്നു. വർഷങ്ങളായി തളർന്നു കിടന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലതുകൈ പതുക്കെ ചലിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓക്സിജൻ മാസ്കിലൂടെ അദ്ദേഹം വിക്കി വിക്കി വിളിച്ച് പറഞ്ഞു:
“മീ… മീരാ…”
ഡോക്ടർമാർ അത്ഭുതത്തോടെ ഓടിയെത്തി. പത്തു വർഷത്തിന് ശേഷം കേശവദാസിന്റെ തൊണ്ടയിൽനിന്ന് ആദ്യമായി ഒരു വാക്ക് പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നു! സ്നേഹത്തിനും കലയ്ക്കും ഔഷധങ്ങളേക്കാൾ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് ആ നിമിഷം തെളിഞ്ഞു.
മത്സരത്തിൽ മീര ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി. ട്രോഫിയും കൊണ്ട് അവൾ നേരെ ഓടിയെത്തിയത് ആശുപത്രിയിലേക്കായിരുന്നു.
മുറിയിലേക്ക് കടന്നുവന്ന മകളെ കണ്ടപ്പോൾ, ദാസേട്ടൻ വിറയ്ക്കുന്ന കരങ്ങൾ ഉയർത്തി അവളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.
“മോളേ…” അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമല്ലെങ്കിലും പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
മീര ആ ട്രോഫി അച്ഛന്റെ മടിയിൽ വെച്ചു. അവൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലിൽ തലവെച്ചു കരഞ്ഞു.
“അച്ഛാ… ഞാൻ ജയിച്ചു അച്ഛാ…”
ദാസേട്ടൻ മകളുടെ തലയിൽ കൈവെച്ച് അനുഗ്രഹിച്ചു. അടുത്തുനിന്ന പാർവ്വതിയുടെ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് ആനന്ദക്കണ്ണീർ പൊഴിഞ്ഞു.
വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ആ തയ്യൽക്കടയുടെ മുറ്റത്ത് വീണ്ടും സംഗീതം മുഴങ്ങി. ദാസേട്ടന്റെ തളർച്ച പൂർണ്ണമായി മാറിയില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ഇന്ന് ഇന്ത്യയറിയുന്ന വലിയൊരു ഗായികയാണ്.
പണവും പ്രശസ്തിയും വന്നെങ്കിലും, ഇപ്പോഴും വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ അച്ഛന്റെ ചാരുപടിക്ക് അരികിലിരുന്ന് മീര പാടാറുണ്ട്. കാരണം അവൾക്കറിയാം, ആ തളർന്ന കൈകളുടെ പ്രാർത്ഥനയാണ് തന്റെ ഓരോ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിലുമെന്ന്.
“ദാരിദ്ര്യത്തിനും രോഗത്തിനും മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തെ തളർത്താൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം, എന്നാൽ സ്നേഹത്തോടെയുള്ള പ്രാർത്ഥനയ്ക്കും കലയ്ക്കും മുന്നിൽ വിധി പോലും മുട്ടുകുത്തും.”
✍️ആമി
